ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸਿਰਫ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ—ਇਹ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਪਹਿਚਾਣ ਪੱਕੀ ਕਰਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਚੋਰੀ, ਨਕਲੀ ਸਿਮ, ਫਰੌਡ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਪੈਮ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟੈਲੀਕਮ ਵਿਭਾਗ (DoT) ਨੇ Sanchar Saathi ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਐਪ/ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਯੂਜ਼ਰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਫੋਨ ਅਤੇ ਸਿਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਹੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਖ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Sanchar Saathi ਕੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?
Sanchar Saathi ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਸਿਮ ਲੈ ਲਵੇ—ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਹੱਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਹਨ:
- ਗੁੰਮ/ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਮੋਬਾਈਲ ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ
- ਆਪਣੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ
- ਪਹਿਚਾਣ ਦੇ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ
- ਫਰੌਡ ਲਿੰਕ, ਸਪੈਮ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ
- ਮੋਬਾਈਲ IMEI ਦੀ ਤਸਦੀਕ
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ—ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ।
Sanchar Saathi ਐਪ ਕਿਵੇਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਹੈ
Play Store ਜਾਂ App Store ‘ਚ “Sanchar Saathi” ਖੋਜੋ।
ਇਹ Department of Telecommunications (DoT) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰੋ।
ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਾਲ OTP ਵੇਰੀਫਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Sanchar Saathi ਵਰਤਣਾ ਕਿੰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ?
ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਹੀਂ।
ਸਿਰਫ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ + OTP ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ:
- ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਐਪ ਖੋਲ੍ਹੋ
- ਚਾਹੀਦੀ ਸੇਵਾ ਚੁਣੋ
- ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਾਖਲ ਕਰੋ
- OTP ਨਾਲ ਲੌਗਿਨ ਕਰੋ
- ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੋ
- Submit ‘ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ
ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ‘ਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Sanchar Saathi ਦੀਆਂ 7 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ 7 ਹੇਠਾਂ ਹਨ։
1. Chakshu – ਫਰੌਡ ਅਤੇ ਸਪੈਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
Chakshu ਰਾਹੀਂ 3 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
• ਸ਼ੱਕੀ ਵੈੱਬ ਲਿੰਕ:
SMS, WhatsApp, Email ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਆਏ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
• ਫਰੌਡ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼:
ਬੈਂਕਿੰਗ/KYC ਠੱਗੀ, ਬਿੱਲ ਠੱਗੀ, ਨਕਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕਾਲ, WhatsApp/ਵਾਇਸ ਕਾਲ ਠੱਗੀ ਆਦਿ।
ਪੈਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 1930 ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
• ਸਪੈਮ/UCC ਕਾਲਾਂ/ਮੈਸੇਜ਼:
ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਕਾਲਾਂ/ਮੈਸੇਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਗੁੰਮ/ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਮੋਬਾਈਲ ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ (CEIR)
ਜੇ ਮੋਬਾਈਲ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ CEIR ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਬਲਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ:
- IMEI ਨੰਬਰ
- ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ
- ਮਾਲਕ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਫਾਰਮ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਬਲਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੋਨ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ Unblock ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਧੂ ਸਹੂਲਤਾਂ:
- Request ID ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ
- Request ID ਭੁੱਲਣ ਤੇ OTP ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ
3. ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਿਮ ਰਜਿਸਟਰ ਹਨ, ਉਹ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਠੱਗ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਸਿਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ:
- ਆਪਣੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਮਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ
- ਜੋ ਸਿਮ ਤੁਹਾਡੀ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ
4. ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਅਸਲੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? – IMEI ਵੇਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ
ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- IMEI ਨੰਬਰ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ
- ਫੋਨ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਕਲੀ
- IMEI ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ
SMS ਰਾਹੀਂ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ:
KYM <IMEI> ਭੇਜੋ 14422 ‘ਤੇ।
5. ਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਲ ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ
ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ:
- ਕਾਲ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੇ ਸਮਾਂ
- Caller ID
- ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ
ਸ਼ਿਕਾਇਤ 1963 ਜਾਂ 1800110420 ‘ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
6. ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਤੁਸੀਂ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- PIN Code
- ਰਾਜ/ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ/ਸ਼ਹਿਰ/ਪਿੰਡ
- ISP ਦਾ ਨਾਮ
ਨਤੀਜੇ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ।
7. ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਨੈਂਸ਼ਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਨਾਮ
- ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਵੈਬਸਾਈਟ
- Email ID
- ਫੋਨ ਨੰਬਰ
ਇਸ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਬੈਂਕ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ Email ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Sanchar Saathi ਕਿਉਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
Sanchar Saathi ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ:
- ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਫੋਨ ਤੁਰੰਤ ਬਲਾਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ
- ਸਿਮ ਦੇ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਫਰੌਡ/ਸਪੈਮ/ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ
- ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ
- ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ
ਮੋਬਾਈਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰਕਾਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।
ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਬਦ
ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਸਾਡੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। Sanchar Saathi ਗੁੰਮ ਫੋਨ, ਨਕਲੀ ਸਿਮ, ਠੱਗੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਪੈਮ ਆਦਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪੂਰਾ ਹੱਲ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤਣਾਅ-ਰਹਿਤ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਜੀਵਨ ਲਈ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਹ ਬਲਾਗ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਕਸ਼ਣਕ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ sancharsaathi.gov.in ਜਾਂ Sanchar Saathi Mobile App ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਤਸਦੀਕ ਕਰੋ।
Sanchar Saathi ਬਾਰੇ 5 ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਸੰਚਾਰ ਸਾਥੀ ਕੀ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰੀ ਮੋਬਾਈਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ।
ਕਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ?
Department of Telecommunications (DoT)।
ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫਤ ਹੈ।
ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ੋਨ ਗੁਆਚ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਇੱਥੇ ਬਲਾਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ, ਇਹ CEIR ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ IMEI ਨੰਬਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਬਲਾਕਿੰਗ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।